Việt Kiều Paris /Trương Trọng Thi: Cha đẻ máy vi tính










Trương Trọng Thi: Cha đẻ máy vi tính
************************


Họ là những người đi đầu trong cuộc cách mạng công nghệ thông tin. Những tài năng bẩm sinh đã và đang làm rạng danh đất nước với đóng góp to lớn cho sự «thay đổi bộ mặt công nghệ thông tin toàn cầu». Hai gương mặt, một già, một trẻ, được cả thế giới biết đến và ngưỡng mộ, mang trong mình dòng máu Việt.



Máy vi tính, học vi tính rồi vi tính hoá.. ..những cụm từ được tất cả mọi người ở các quốc gia trên thế giới nói đến như một thứ nghiện. Nhưng có khi nào ngồi trước màn hình máy tín bạn tự hỏi thứ sản phẩm biểu tượng cao nhất cho trí tuệ loài người này từ đâu mà ra?



Trong bảo tàng máy tính Boston (Mỹ) nổi tiếng hiện nay còn trưng bày chiếc máy vi tính Micral R2E ghi năm 1973. Nhân viên bảo tàng không ngần ngại giới thiệu, nó là chiếc máy vi tính hoàn thiện đầu tiên. Nó giống như một chiếc hộp, không có bàn phím và màn hình, thanh RAM chỉ có 2Kb và chỉ có thể lập trình theo phương pháp nhị phân. Cách đây 15 năm đã có một cuộc thảo luận và bầu chọn chiếc máy vi tính đầu tiên trong lịch sử với sự tham dự của các ông trọng tài «sỏi» trong lĩnh vực công nghệ thông tin đến từ các nước trên thế giới. Vượt qua các đối thủ khác, Micral R2E của kỹ sư người Pháp gốc Việt Andre Trương đã chinh phục cả những ông trọng tài khó tính nhất, giành danh hiệu chiếc máy vi tính cá nhân đầu tiên, một chiếc máy tính có gắn bộ vi xử lý (microprocessor) đầu tiên đã được thương mại hoá và sử dụng rộng rãi.



Andre Trương, tên thật là Trương Trọng Thi, sinh năm 1936. Bố ông là sinh viên Việt Nam đầu tiên của trường cao đẳng Thương mại Pháp. Ông sang Pháp khi mới 14 tuổi, rồi theo học ở một trường vô tuyến điện tử.



Viện nghiên cứu Nông nghiệp Quốc gia Pháp (INRA) đã khởi sự cho phát minh của ông. Một năm sau khi Andre Trương lập ra công ty R2E chuyên về nghiên cứu điện tử (năm 1971), Viện này đã đặt ông một đơn hàng thiết kế một hệ thống máy tính có thể di chuyển cơ động. Andre Trương lúc bấy giờ đã được xem là một chuyên gia nghiên cứu vi mạch xuất sắc nhất, thăm dò cho thấy người Mỹ mới tung ra bộ vi xử lý mới 8008 (do hãng Intel phát minh).



Ông đã đặt mua và cùng đội ngũ chuyên gia R2E lao vào nghiên cứu. 5 tháng không ngừng nghỉ trong một tầng hầm ở ngoại ô Paris đã cho ra đời chiếc máy vi tính Micral R2E vào tháng 5.1973. Năm 1974, R2E tiếp tục viết chương trình hợp ngữ đầu tiên, mà nhờ đó Micral R2E trở nên hoàn thiện hơn.



Khoảng 500 chiếc được bán ra, với giá khoảng 8.500 Fr, đắt hơn rất nhiều so với một chiếc máy tính như hiện nay. Những thông tin về Micral R2E nhanh chóng lan sang nước Mỹ. Dường như người Mỹ có chút thất vọng xen nuối tiếc, vì chính họ phát minh ra bộ vi xử lý, nhưng không phải là máy vi tính.



Người ta biết đến một «cha đẻ của máy vi tính», thì cũng biết đến một Andre Trương «nhà thầu khoán», bởi sự lận đận của ông trong thương trường. Nếu không có cái lận đận ấy, thì biết đâu R2E của Andre Trương đã chẳng thay vào cái dòng chữ microsoft in nghiêng, biểu tượng ngự trị bấy lâu trong thế giới thông tin. Năm 1978, những khó khăn về mặt tài chính đã buộc Công ty của ông phải sáp nhập với hãng Bull. Thời gian này ông vẫn tiếp tục công việc nghiên cứu của mình. Sau 4 năm thì đưa ra chiếc máy tính tương hợp đầu tiên (nay vẫn được trưng bày ở Paris).



Những thất bại không lay chuyển được tính kiên nhẫn, vào năm 1988, giới công nghệ thông tin lại phải chú ý đến một cái tên mới APCT, công ty do Andre Trương lập ra. APCT đã tung ra Absolut Boot, một CD--room cho phép sử dụng Windows -- NT làm việc không có đĩa cứng, trên bất cứ một loại máy nào. Khái niệm tương hợp (compatibility) lại trở nên hiện đại, thời sự hơn bao giờ hết. Năm 1988, chính phủ Pháp đã trao tặng ông Huy chương vàng Vì sự nghiệp giáo dục trong việc đưa máy tính cá nhân vào các trường học ở Pháp.



Cách đây 4 năm, Andre Trương đã tạo ra mạng máy tính cá nhân đầu tiên -- NPC 97 (Net work PCs), tạo ra sự thay đổi rõ nét trong ngành công nghiệp máy tính. Ngay sau đó, «ngũ hổ» microsoft, Intel, Dell, Compag, Hewllett--Packard (mới đây Compag đã sáp nhập vào Hewllett--Packard) đã đưa ra ý tưởng phát triển mạng máy tính cá nhân để giúp quản lý và xứ lý dữ liệu tập trung hơn.



Andre Trương nói về ý tưởng xây dựng NPC 97: «Phải bắt đầu từ năm 1979. Khi đó như một kiến trúc sư hệ thống thông tin, tôi đã thay thế những chiếc máy tính lớn có bộ nhớ khổng lồ bằng một hệ thống PC (máy tính cá nhân) có thiết bị đầu cuối (máy gồm một bàn phím và một màn hình để liên lạc với một bộ xử lý trung tâm trong máy tính) nằm trong một mối quan hệ máy chủ--phục vụ»



Tương lai vẫn còn ở phía trước nhà phát minh 65 tuổi này. Người ta kháo rằng, ngay từ khi phát minh ra Micral R2E năm 1973, ông Trương có thể đoán trước những bước đi của công nghệ thông tin thế giới (?). Và như một phương pháp «thắng lợi tinh thần», ngày nay người Pháp tự an ủi: «Chúng ta đã lê lết trong cuộc chạy đua công nghệ mới. Nhưng thật thú vị, một trong những người tiên phong của thế giới kỹ thuật số lại là người Pháp, gốc Việt»









Minh Hoàn