Cộng đồng người Việt hải ngoại /Trí thức người Việt Nam ở Nga












Trí thức người Việt Nam ở Nga



Theo kết quả của chuyến đi khảo sát thực trạng trí thức người Việt (TTNV) ở Nga do ủy ban NVNONN và Bộ KHCNMT phối hợp thực hiện trong tháng 3 -- 4 vừa qua, hiện nay ước tính số lượng người Việt ở Nga có khoảng 100.000 người, trong đó có khoảng 2000 người có trình độ đại học trở lên. Đội ngũ TTNV ở Nga gắn liền với sự hình thành cộng đồng người Việt ở Nga. Trong những năm 1970 -- 1990, những hiệp định hợp tác về đào tạo, khoa học kỹ thuật (KHKT) và lao động đã tạo điều kiện cho hàng vạn người Việt Nam là những cán bộ khoa học, sinh viên, công nhân lao động sang Liên Xô nghiên cứu, học tập, lao động.



TTNV có mặt hầu hết trong lĩnh vực khoa học tự nhiên. Hiện nay những hoạt động của họ tập trung vào Kinh tế -- Thương mại ( khoảng 80%). Số còn lại (khoảng 20%) có những hoạt động nghiên cứu KHKT song cũng không toàn tâm. Ngay hoạt động của các Hội KHKT chuyên ngành cũng có khía cạnh kinh tế. Hội đồng quản trị của các công ty Việt Nam ở Nga hầu hết là những cán bộ KHKT, như Trung tâm Thương mại Bến Thành có tới 30 người có trình độ tiến sĩ và phó tiến sĩ.



Các TTNV đã có ý thức tập hợp nhau lại thành các hiệp hội: Hội KHKT (gồm 5 thành viên chuyên ngành), Hội Doanh nghiệp, HộiVăn học Nghệ thuật và Hội người Việt định cư. Dưới sự bảo trợ của sứ quán, các hoạt động của các hiệp hội hướng vào những mục đích: tăng cường mối quan hệ và tình yêu với quê hương, đất nước; xây dựng tình đoàn kết, tương trợ trong các hoạt động chuyên môn và mưu sinh; tạo quan hệ hữu nghị với địa phương nước sở tại.



Những người thành đạt trong kinh doanh, trước mắt chưa có nguyện vọng trở về nước, nhưng vẫn giữ quan hệ với đất nước thông qua các hoạt động đóng góp từ thiện và tổ chức các hoạt động văn hóa, giúp đỡ cho sự ổn định làm ăn của Cộng đồng. Điển hình là Trung tâm thương mại Bến Thành, Trung tâm thương mại kinh tế Quốc tế... Một số trí thức vốn là cán bộ KHKT sang Nga làm cộng tác viên, thực tập sinh hoặc nghiên cứu sinh sau khi hết hạn, ít nhiều muốn tiếp tục hoạt động chuyên môn đồng thời cũng tham gia vào các hoạt động kinh tế (chủ yếu là làm việc cho các công ty).



Ông Trần Hữu Cận, Vụ trưởng -- Văn phòng Thẩm định Công Nghệ và Môi trường các dự án đầu tư (Bộ KHCNMT), tham gia đoàn khảo sát thực trạng TTNV ở Nga, cho biết: Nhiều người trong các TTNV ở Nga có quan hệ chặt chẽ thân tình với nhiều nhà khoa học có trình độ cao và có uy tín của Liên Xô trước đây cũng như Nga hiện nay. Số này hiện đã ở tuổi trên 60, sẵn sàng trở về đất nước để chuyển giao tri thức, kinh nghiệm. Nhà nước cần có chính sách thu hút lực lượng này.



Mối quan tâm chung của TTNV ở Nga là giữ được mối liên hệ với các cơ quan tương ứng trong nước, mong muốn có được thông tin và được được cơ quan trong nước thừa nhận dưới một chức danh, một cương vị nào đó (như cố vấn, đại diện, cộng tác viên...) hoặc đươc tham gia vào các đề tài nghiên cứu trong nước. TTNV cũng đề nghị các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cần xác định đúng những chức danh khoa học, học hàm, học vị của Nga hiện nay, đặc biệt là chức danh»Viện sĩ Viện Hàn Lâm Khoa học Tự nhiên Nga. Sau chuyến đi khảo sát thực trạng TTNV ở Nga, đoàn công tác đã đề nghị Bộ giáo dục và Đào tạo và các cơ quan có liên quan (kể cả các cơ quan báo chí) xác định đúng đắn thực chất các loại hình chức danh khoa học, học hàm, học vị mà các nhà khoa học VN được các tổ chức Nga trao tặng. Một số những kiến nghị khác cũng được gửi Chính phủ xem xét để đưa ra những chính sách phù hợp với tâm tư nguyện vọng của người Việt ở Nga, thu hút được đông đảo TTNV đóng góp, tham gia xây dựng đất nước.



(Đại Đoàn Kết, ngày 13.5.2001)

A.V