Cộng đồng người Việt hải ngoại /Người Việt Oakland Gắn bó và xây dựng





Bạn bấm vào hình trên để PHÓNG LỚN !!

để nhớ mùa Xuân 2001 lang thang quanh khu WindRiver Corporation .. ..
NHV



BẤM VÀO DÒNG CHỮ NÀY ĐỂ PHÓNG LỚN MÀN HÌNH !!






























Người Việt Oakland Gắn bó và xây dựng
***********************************





Đức Hà - Việt Mercury





Hỏi bất cứ người Việt định cư ở Oakland rằng cộng đồng Oakland có đằm thắm không thì câu trả lời trước sau như một «rất thân tình, rất đẹp, rất thuận hòa.»


Chỉ cách San Jose khoảng 40 phút lái xe về phía bắc, người Việt Oakland có lối sinh hoạt khắc hẳn. Nếu San Jose ồn ào với nhiều mâu thuẫn và chia rẽ ngấm ngầm và công khai với những cuộc biểu tình đấu tranh không ngưng nghỉ thì Oakland lại âm thầm sinh sống, đồng bạn đồng thuyền đồng chí hướng làm ăn và xây dựng.


«Rút kinh nghiệm của các cộng đồng bạn, Oakland không có ban đại diện cộng đồng, vì thế không có cảnh hai, ba ban đại diện xung khắc, chỉ trích nhau,» ông Nguyễn Cập, 43 tuổi một người hoạt động cộng đồng ở Oakland nói.


«Ngay cả cuộc biểu tình rầm rộ, kéo dài nhiều ngày khi có cuộc triển lãm ảnh một lãnh tụ cộng sản Việt Nam năm 2000 ở Oakland thì người biểu tình cũng ở San Jose lên, chứ ở đây chúng tôi chỉ lo làm ăn,» ông nói thêm.


Tuy Oakland không có một ban đại diện chung nhưng lại có nhiều hội đoàn nhỏ sinh hoạt giới hạn, chặt chẽ và chú trọng nhiều đến công tác tương thân tương trợ.


Không băng đảng, không cà--phê đèn mờ, nhà cửa tuyên đối rẻ, cuộc sống giản dị, khí hậu không lạnh như San Francisco không nóng như San Jose, Oakland đã là nơi thu hút người Việt ngày càng nhiều.


Đường đi Oakland


Đường đi Oakland không khó nhưng khó vì dễ bị lạc. Thật vậy cứ chạy I--880 hướng về phía bắc, cho đến khi cảm thấy xe chạy không còn êm nữa vì đường lồi lõm, nhiều vết nứt với nhựa trải không đều thì cứ tin chắc rằng đã đến địa phận Oakland. Xe sẽ lấy exit 5th Avenue Embarcadero và lạc vì đến đây người ta không còn biết phải quẹo phải hay trái để đi đúng hướng 5th Avenue. Muốn đi đúng thì xe phải quẹo mặt khi gặp bảng STOP đầu tiên và đến bảng STOP thứ hai quẹo mặt lần nữa và đi thẳng cho đến khi gặp đường International là vào đến trung tâm của người Việt Oakland. International Boulevard chính là Tully Road hay Bolsa Boulevard của Oakland.


Sau khi kiếm ra được nơi đến thì khó khăn tiếp theo là chỗ đậu xe. Tại Oakland, đi ăn tô phở, đi chợ, đi uống cà--phê hay đi khám bác sĩ tất cả đều phải đậu xe có trả tiền ngoại trừ Chủ Nhựt. «Sống ở đây mọi người đều quen như vậy rồi,» ông Cập nói.


Mặc dù người gốc Á phát triển nhiều ở phía đông Oakland -- phần lớn các cửa hàng đều tập trung trên đường International -- nhưng không phải là vùng mới xây dựng như Bolsa ở Quận Cam. Hàng quán, chợ, tiệm buôn đều cũ, nhỏ và chật chội. Trên đường International có ít nhứt tám ngôi chợ cách nhau một đoạn đường ngắn. Và vì chợ nhỏ nên hàng hóa, rau cỏ hay trái cây được bày la liệt ngoài cửa trên vỉa hè tạo cảm tưởng như một thành phố nhỏ trong khi Oakland là một thành phố cảng lớn của miền Tây Hoa Kỳ với 2.4 triệu dân và ba đội banh lớn Raiders, Warriors và A's.


Bên cạnh trên 20 ngôi chợ hầu hết của người Hoa hoặc Việt gốc Hoa, Oakland cũng có đến 20 tiệm vàng. Người Việt không thay đổi được, cho dù đi đâu, ở đâu cũng thích sắm vàng làm của.


Người Việt đầu tiên


Người ta không biết tại sao người Việt di dân về hướng bắc lại tập trung rất ít tại các thành phố giữa San Jose và Oakland như Fremont, Union City, San Leandro nhưng ông Nguyễn Ngọc Bích, 65 tuổi, người Việt mở chợ đầu tiên tại khu Chinatown năm 1978 đến Oakland là vì có người bà con đang ở vùng Berkeley.


«Sau hai năm đi làm thợ tiện, thấy chợ của người Hoa bán quá mắc tôi mới lấy tiền dành dụm và vay mượn để mở chợ với số vốn không đầy 7,000 đô,» ông Bích nhớ lại ngôi chợ cách nay đã 25 năm.


Ông Bích cho biết Saigon Market có diện tích không đầy 400 square feet đã thu hút lượng người mua đông đến nỗi thị trưởng Oakland lúc bấy giờ phải ngạc nhiên và khâm phục người Việt.


Thương vụ phát triển, ông Bích chuyển qua địa điểm rộng hơn trên đường số 9th và đồng thời cũng nhường lại một phần nhỏ sát bên để người em, bà Đoàn Hồng Cẩm khai trương nhà hàng Việt Nam đầu tiên tại đây.


Saigon Deli của bà Cẩm là một tiệm ăn nhỏ với khoảng 10 ghế ngồi chủ yếu phục vụ khách hàng món bánh mì thịt nguội. Năm 1981 Saigon Deli dọn về đường 16th và lúc này đã nhượng lại cho ông Đinh Việt Dũng và bà Nguyễn Thị Ngọc. Vụ động đất hồi tháng Mười năm 1989 đã xóa xổ Saigon Deli, bà Cẩm ngưng kinh doanh nhà hàng ăn để đi làm công chức cho Hạt Alameda.


Saigon Deli giờ đây là Saigon Restaurant, một nhà hàng với 200 chỗ nằm ngay trung tâm Oakland và cũng là một trong những nhà hàng Việt thành công ở Oakland.


«Lúc đầu khách Việt đông đến 80% nhưng khi người Việt phát triển về phía East thì khách hàng của chúng tôi hầu hết là người Mỹ công chức thành phố trong các tòa nhà gần đây,» ông Dũng nói.


Thực khách có thích khẩu vị Việt Nam không? Bà Ngọc, đầu bếp chính của nhà hàng đáp «họ rất thích phở, hủ tiếu với cơm Việt Nam và rất khoái khẩu món nước mắm.»


Có vẻ như tại Oakland người Việt thành công nhiều về mặt nhà hàng. Cùng với Saigon Restaurant, hai nhà hàng khác là Le Cheval (khai trương năm 1985) và Võ (năm 1990) đều nổi tiếng và chủ yếu phục vụ khách Mỹ. Trong khi đó nhà hàng cho khách Việt đều nằm tại phía đông trong khu vực được người địa phương gọi là New Chinatown để phân biệt với Chinatown «cũ» trên đường số 9th.


Nhà cửa tại Oakland


Tại khu phía đông trên các đường từ 1st đến 14th là giang sơn của người Á Đông trong đó có rất đông người Việt và người Việt gốc Hoa.


Không như San Jose người Việt đi làm hãng nhiều thì ở Oakland người dân thường là tiểu thương, chủ nhân những cơ sở dịch vụ nhỏ từ hàng quán, đến uống tóc, làm móng tay, bán tạp hóa, cắt cỏ và vì nhà ở cũng gần nên nếu không có xe hơi cũng không thành vấn đề. Phương tiện công cộng như xe buýt trở thành rất tiện lợi trong một thành phố mà chỗ đậu xe là một khó khăn.


Vì nhà tuyên đối rẻ nên Oakland đã thu hút đông đảo người Việt, nhưng giờ đây tình hình không còn rẻ nữa như những năm trước.


«Zip code 94606 (tức khu vực đường International) đã trở thành địa chỉ ưa thích nhứt của người Á Đông,» ông Đặng Thế Truyền, 42 tuổi, hành nghề địa ốc tại Oakland từ 16 năm nay cho biết.


Ông cho hay là bất cứ một căn nhà nào rao bán hay đang làm thủ tục sang tên, đổi chủ vùng zip 94606 thì cứ tin chắc 100% đó là người Á Đông và 50% là người Việt. «Tình hình địa ốc ở Oakland và Alameda lại càng sinh động hơn khi người bên San Francisco tràn qua vì không chịu nổi giá nhà bên đó.»


Ông Truyền tin rằng giá nhà tại Oakland sẽ chỉ có tăng và «đầu tư vào nhà cửa chỉ có lợi.» Ông nói: «Một căn nhà năm 1984 vùng Alameda trị giá ,000 thì giờ đây trên 0,000.»


Tuy nhiên theo ông Huỳnh Khải, 55 tuổi, thuộc Eden Realty có văn phòng trên đường 14th thì giá nhà ở Oakland đã lên quá cao khiến giới có lợi tức trung bình và thấp khó có thể mua nổi.


«Một căn nhà trong khu vực từ đường 1st đến đường 14th cách nay ba năm chỉ 5,000 thì giờ đây lên đến 5,00 hay hơn nữa thì đâu phải ai cũng đủ tiền mua.»


Ông nói thêm rằng khu vực New Chinatown, cũng như nhiều nơi khác tại Vùng Vịnh, có số cung ít và số cầu quá nhiều nên đã đẩy giá nhà đất tăng vọt tuy nhà ở đây «mới nhìn đã thấy ngại ngùng.» «Người ở nơi khác đến đây mà thấy mấy căn nhà cả 100 tuổi này là rùng mình ớn lạnh vì quá cũ.»


Quả vậy, với phố xá xưa cũ, rác rưởi và quần áo phơi ngay mặt tiền nhiều ngôi nhà đã làm người lạ mặt «bay hết hồn vía» khi đến Oakland. Thậm chí có người còn không dám đậu xe, bước xuống đường theo lời ông Khải. Nhưng đó chỉ là cảm tưởng ban đầu, sự thật thì phố Việt Oakland không như bề ngoài cho thấy. Oakland là đất lành và hầu hết người dân ở đây đều cho rằng sống được và nghề nail và cắt cỏ là khấm khá hơn cả.


«Chồng cắt cỏ, vợ làm nail mua nhà cái một,» một người dân cho biết.


Thống kê của California cho thấy Oakland đứng hàng đầu về án mạng nhưng hầu hết lại nằm trong khu vực ở về phía tây thành phố nên người Việt hầu như chẳng bị ảnh hưởng. Phần lớn những án mạng này dính tới ma túy và băng đảng. Ngay cả mấy vụ đập phá cửa hàng và hôi của khi đội Raiders thua Super Bowl cũng ở xa khu người Việt tuy cũng trên đường International từ đường 36th đến 50th.


Làm việc công ích


Sau khi ổn định nơi ăn chốn ở, người Việt Oakland chuyển sang làm công tác xây dựng và giúp đỡ cộng đồng vững mạnh, bảo tồn văn hóa ngôn ngữ Việt. Với dân số gốc Việt chưa đầy 30,000 người, Oakland có đến bốn trung tâm dạy Việt ngữ với gần 700 học sinh theo học.


Bà Vượng, chị bà Cẩm phụ trách cắm hoa cho nhà thờ St. Mary vào mỗi cuối tuần từ khi người Việt Công giáo sinh hoạt chung với người Mỹ, người Phi tại đó. Bà Cẩm, người mở nhà hàng Việt Nam đầu tiên giờ đây là nhân viên y tế của Alameda. Từ phục vụ món ăn Việt Nam, bà chuyển sang giúp người đồng hương trong công tác thông dịch và giúp người có lợi tức thấp được khám bệnh tại các bệnh viện công.


Ông Bích vẫn kinh doanh hàng tạp hóa nhưng quy mô nhỏ. Saigon Market trên đường Telegraph phục vụ phần lớn khách hàng người da đen


«.. .. Hồi mới đến Oakland, chúng tôi đã được chính quyền và cư dân Oakland giúp đỡ thì giờ đây chúng tôi cố gắng đền đáp lại công ơn đó; giúp người thiếu thốn mua được thực phẩm, món hàng cần dùng,» ông nói.


Nếu ngày xưa nhiều người Việt đến Oakland vì không có lựa chọn nào khác thì liệu bây giờ họ có đến Oakland định cư hay đi nơi khác? Câu trả lời của hầu hết người Việt tại đây rất khẳng định:


«Chúng tôi vẫn đến sống ở Oakland.»

Đức Hà - Việt Mercury