Tưởng niệm Thi sĩ Hoàng Anh Tuấn - Người Tình Chung Thủy Ngàn Năm của Hà Nội Muôn Thuở ..../Một Chút Mùa Thu của thi sĩ Hoàng Anh Tuấn (Phần 2)










Một Chút Mùa Thu của thi sĩ Hoàng Anh Tuấn (Phần 2)









Tùy bút Ngọc Thủy





Theo tôi được biết, thi sĩ Hoàng Anh Tuấn có tất cả sáu người con với người vợ đầu là bà Ngô Thị Liên khi hai người gặp gỡ và kết hôn trong thời gian cùng du học bên Pháp vào khoảng đầu thập niên năm mươi. Hai người con lớn là Hoàng Hôn Thắm và Hoàng Ánh Thép sinh tại Paris và sau khi trở về nước sau 1958, họ có thêm bốn người con nữa là Hoàng Thu Thuyền, Hoàng Hương Thao, Hoàng Mạc Tuyên và Hoàng Thái Trang (cô con gái út này là sợi dây nối dài thêm tình bạn giữa gia đình thi sĩ Hoàng Anh Tuấn và thi sĩ Nguyên Sa khi cô kết hôn với người con trai của thi sĩ "Áo Lụa Hà Đông"). Bản tính nghệ sĩ, bạn hữu đông lại sinh hoạt trong môi trường văn nghệ, ông thường xuyên vắng nhà, nhưng các con đều thương quý bố vì ngoài tình phụ tử ông đối với các con rất đằm thắm thân mật như những người bạn nhỏ.

Sau những hoạt động trong ngành điện ảnh, thi ca và báo chí tại Sài Gòn, năm 1965, ông chuyển lên thành phố Cao Nguyên làm quản đốc đài phát thanh Đà Lạt. Tới khi miền Nam Tự Do không còn, ông bị đi tù "cải tạo" chung với một số các anh chị em văn nghệ sĩ vì bị buộc vào tội "phản động".



Năm 1979, ông được chính phủ Pháp can thiệp cho gia đình sang Pháp định cư, và bài thơ Trở Lại Paris là tâm trạng ông gởi gấm lại sau hơn hai mươi năm cách biệt với bao nỗi ngậm ngùi đau xót qua thế sự đổi thay:







"Chuyến xe bus trong ngỡ ngàng mai sớm

đưa ta vào đón đợi cánh tay em

em, Paris, tóc lúa mạch óng mềm

đo ngắn lại ba mươi năm xa cách

yêu thuở cũ, sóng dồn lên biển ngực

tình xa xưa ghì chặt giữa vòng quay

muốn lịm đi trong caongất cơn say

khi men rượu là môi hôn bất tận

những nghẹn cứng từ đợi chờ vô vọng

thành vết cào rướm máu khắp châu thân

khi đam mê lên tột đỉnh thèm thuồng

răng cắn vỡ những mặn nồng hạt muối

em, Paris, vò nát nhàu đắm đuối

em, Paris, mười ngón mảnh thủy tinh

thêm thời gian, thêm vết cứa rùng mình

ta chết lịm giữa đôi miền hoan lạc

phút gặp lại đếm từng giây thắt chặt

cho tới khi lẳng lặng trải bình yên

từ dịu dàng ấm áp rất thon êm

từng nốt nhạc ngấn dài trên đôi má

trong lắng xuống của hoàng hôn êm ả

em, Paris, đại lộ Saint Michel

em, Paris, vẫn tả ngạn sông Seine

quán rượu nhỏ, tách cà phê để nguội

em, Paris, chuyến métro chưa tới

nghe vàng khô lá rụng Jacques Prévert







Cầu Mirabeau của Apolinaire

nước lờ lững bóng thời gian nhòa nhạt

tạ từ em, anh đi vào khuya khoắt

tìm chiêm bao ở mỗi góc nhà ga

uống chung chai với mấy gã clochards

để hiu quạnh cũng đong đưa chuếnh choáng

em, Paris, tiếng phong cầm lãng đãng

chia ngậm ngùi với ánh sáng đèn hơi

dưới hiên mưa mái tóc ẩm nghiêng vai

rất mơn trớn khi bàn tay khao khát

em, Paris, chuyến métro thứ nhất

trời xám mờ, sương đọng giọt ban mai

những bánh xe trên lối ướt thở dài

ta hụt hẫng như không còn điểm tựa

nhớ bấp bênh và quên trong luyến nhớ

nửa linh hồn bỡ ngỡ giữa hoài nghi

ta bây giờ trong độ lượng Paris

thân tỵ nạn cũng xin đành nhỏ bé

ta trở lại bây giờ làm chim sẻ

uống nâng niu từng chút tự do em



Sống ở Pháp khoảng hai năm, gia đình ông lại chuyển sang định cư tại tiểu bang Ohio - Hoa Kỳ. Sống ở một thành phố ít người Việt thời đó, hiếm sinh hoạt cộng đồng, thiếu bằng hữu thân quen nên một người thích hoạt động như loài cá thích bơi lội vẫy vùng nơi sông biển rộng như ông lại lên đường tìm đến những nơi chốn có đông vui bạn bè mong tiếp tục đóng góp khả năng và sinh hoạt trong môi trường văn nghệ như bao năm đã sống. Khi tới thành phố Hoa Đào DC, tình cờ ông gặp một người phụ nữ tên Khương Thị Phương Trâm mà không dè lại sẵn nợ duyên nên họ quen nhau rồi trở thành đôi bạn đời gắn bó suốt hai mươi năm cuối cuộc đời của ông. Thế là cơ duyên đưa đẩy ông đến Thung Lũng Hoa Vàng San Jose rồi ở lại đây luôn cho tới khi nhắm mắt lìa đời.

Thời gian đầu ông về cộng tác với hệ thống truyền thông Viên Thao của nhà văn Đỗ Vẫn Trọn nhưng mười năm sau vì đau ốm nên ông nghỉ hẳn ở nhà, vui một chút niềm vui với bạn bè chung quanh và mảnh vườn nhỏ trồng cỏ cây hoa lá.

Mới đầu thi sĩ Hoàng Anh Tuấn bị đau khớp xương chân, người phát phì ra nên đi đứng khó khăn chậm chạp. Anh lại không thể lái xe nên đi đâu cũng cần chị Phương Trâm chở đi hoặc đi chuyển bằng xe bus. Có lần chị PT kể cho tôi nghe chuyện anh bị mất cây gậy trên xe bus, khó khăn lắm anh mới đi bộ lần về được tới nhà vì không có gậy chống. Chân đã thường xuyên đau nhức bấy giờ lại bị nhức đau đi đứng loạng choạng thêm, nghe xong tôi phải chẩy nước mắt vì thương anh sao có lúc khổ đến thế.

Đã lâu tôi và một vài người bạn hữu của anh như giáo sư Cao Thế Dung, nhà văn Hồ Linh .v.v… định ngỏ ý với anh cho in những bài thơ của anh thành một thi tập vì thấy giới thiệu về tập thơ Yêu Em Hà Nội từ lâu lắm mà không hiểu lý do nào vẫn chưa thực hiện. Có lẽ chỉ có mình thi sĩ ...

Hoàng Anh Tuấn là người lười in thơ thành tác phẩm và cũng là người nổi tiếng từ rất lâu trong lãnh vực thi ca mà chả cần ra mắt tác phẩm gì hết. Mà anh cũng chả để ý chi tới những bài thơ của mình (coi như đã viết tặng cho cuộc đời, là của chung mọi người, không còn phải của riêng mình nữa).

Lưu giữ được khá nhiều là nhờ chị PT cất giữ. Tôi yêu thích những bài thơ Hoàng Anh Tuấn nên thường lái xe đến thăm anh và chép lại từng bài thơ để đăng trong tạp chí Suối Văn trong chin năm qua. Những bài thơ anh viết tay trên bản giấy láng với nét bút cùng chữ ký thật đẹp và bay bướm. Sau này, nhờ sự tìm kiếm thu thập của cô con gái thứ ba là nhà văn Thu Thuyền (tác giả tập truyện Những Nhánh Sông Mất Biển), thi tập Yêu Em, Hà Nội của thi sĩ Hoàng Anh Tuấn đã được hoàn thành vào tháng chin năm 2004.







Đầu tháng mười hai năm ấy, anh gọi điện thoại bảo đã dành sẵn cho tôi tập thơ với chữ ký đề tặng, rồi dặn đi dặn lại là hãy đến nhà anh sớm vì sau đó anh sẽ đi Nam Cali hội ngộ gia đình các con và ra mắt thi tập này vào gần cuối tháng đó. Tôi hứa xong chưa kịp ghé thăm thì vụt nghe chị PT hốt hoảng báo cho biết anh vừa bị té phải đưa vào nhà thương cấp cứu. Tôi bồn chồn trong dạ khi nghĩ tới những điều không may và chợt ân hận là chưa kịp ghé thăm anh và lấy sách. Nhưng may là anh khỏe lại và đã kịp có mặt ở Nam Cali, gặp gia đình, bạn hữu khá đông đủ với buổi ra mắt thi tập Yêu Em, Hà Nội rất thành công tốt đẹp trong dịp Giáng Sinh năm 2004.

Đầu năm 2005, khi trở lại Thung Lũng Hoa Vàng, anh có phần tươi tắn và khỏe mạnh hơn, có lẽ do niềm vui gặp được đông đủ con cháu và bạn hữu nhiều năm không gặp. Không ngờ ít lâu sau thì anh trở bịnh nhiều, phải vào ở luôn trong Nursing Home của Bác sĩ Nguyễn Xuân Ngãi để có người chăm sóc thuốc men theo dõi bệnh trạng hằng ngày. Phòng anh ở bên này dãy thì phòng anh Phạm Huấn (đã vào trước anh Hoàng Anh Tuấn khá lâu) ở bên kia dãy. Hai người bạn cùng một thời vang bóng với những sôi nổi hoạt động ngày nào, nay ngậm ngùi từng buổi chống gậy với từng bước khó khăn nhọc nhằn tìm đến thăm nhau, nhắc lại tuổi trẻ cùng bạn hữu thuở nào để khuây lấp những đớn đau bệnh tật, buồn tẻ trong những ngày cuối đời trống trải.







Riêng những tháng ngày và bao kỷ niệm khó mờ phai xưa dưới khung trời miền Nam thân yêu cũ, sao có lúc như gió thoảng mây trôi của kiếp sống vô thường, hữu hạn. May vẫn có những người thân yêu gắn bó bên cạnh và bạn hữu còn thỉnh thoảng nhớ tới ghé thăm an ủi. Như có lần anh Đào Vũ Anh Hùng từ bên Dallas gọi điện thoại báo trước cho tôi sẽ có mặt ở San Jose trong vài ngày tới với anh Đặng Chí Bình, nhờ tôi đưa đến thăm anh Hoàng Anh Tuấn với câu nhắc đi nhắc lại: "anh chỉ có hai ngày ở đấy để lo công việc nhưng bận thế nào cũng phải đến thăm anh Hoàng Anh Tuấn".

Cuối tháng Tư năm 2005, anh Phạm Hùng (bào đệ của phóng viên chiến trường Phạm Huấn) đã tổ chức một buổi ra mắt thi tập Yêu Em, Hà Nội cho thi sĩ Hoàng Anh Tuấn ngay tại dưỡng đường mà anh Hoàng Anh Tuấn đã ở hẳn đây trong mấy tháng qua. Đó là một chương trình ra mắt rất đặc biệt, rất cảm động và khá ly kỳ. Nhưng nhờ anh Phạm Hùng có sáng kiến như thế mới có dịp hội ngộ khá đông đủ và ghi lại nhiều hình ảnh kỷ niệm cuối cùng giữa thi sĩ Hoàng Anh Tuấn với nhiều anh chị em thân hữu Bắc Cali. Nếu không, chúng ta còn ân hận tiếc ...

nuối hơn là chưa kịp và chưa làm được gì cho người anh người bạn mà chúng ta đã biết như ngọn đèn dầu trước gió, chẳng biết họ sẽ vĩnh viễn ra đi lúc nào…!

Riêng tôi, cho đến bây giờ cũng không sao quên được cảm xúc rất đau xót khi nhìn hình ảnh hai người bạn một thời lừng lẫy hoạt động trong ngành báo chí, điện ảnh, thi ca giờ như hai cái bóng lặng câm, mệt mỏi trên hai chiếc ghế xe lăn, phải khoác mang trên mình bao giây nhợ thuốc men để tiếp hơi thở sức từng phút từng giây trong thể xác phải chịu đựng đớn đau hằng ngày. Nhìn cảnh ấy, làm sao ai không khỏi chạnh lòng khi nghĩ đến một ngày mai hậu nào đó của chính cuộc đời chúng ta. Biết ra sao ngày sau của kiếp sống phù du này?!

Anh Hoàng Anh Tuấn ơi, tháng chin này, chỉ mới chớm để vào thu mà anh ra đi sớm quá. Ngay buổi trưa nghe chị Mai Hân báo tin anh mất vào lúc tám giờ sáng ngày thứ sáu, em rất đỗi bàng hoàng vì mới trước đó hai tuần còn gặp chị Phương Trâm đưa anh đến tham dự buổi ra mắt sách của ông Huỳnh Văn Lang, còn chụp với anh một tấm hình và được anh khen là mầu áo dài cam em mặc hôm đó giống mầu hoa phượng vỹ của mùa hè quê hương.







"Mẹ ơi, trăng đang đi theo bác Tuấn kìa. Trăng sáng đẹp quá kìa mẹ…".



Anh biết không, khi con bé Thủy Tiên nghe mẹ xúc động kể lại những thương mến mà hai bác Hoàng Anh Tuấn & Phương Trâm đã dành cho cháu, may cho cháu một chiếc áo rộng để phòng hờ khi lớn lên cháu sẽ mặc vừa. Có lẽ cháu đã sắp mặc vừa rồi, chỉ tiếc là Bác Tuấn đã đi, không nhìn được nụ cười thoáng qua trên môi cháu khi nghe đọc bài viết Thủy Tiên Mười Tám và Lá Thư Mùa Thu của bác. Vì thế con bé nhất định đòi đi dự Thánh Lễ đưa tiễn hồn xác bác về trời vào chiều thứ Ba ngày 05-09-2006 ở nhà thờ Saint Maria Goretti. Thánh lễ tan, mọi người ngậm ngùi đưa tiễn bác lên xe trở lại nhà quàn. Đêm nay chỉ một mình bác ở lại nơi lạnh lẽo đó để ngày mai khi ánh dương lên cao, bác sẽ hóa thiêu thành tro than để được đem về hòa cùng cát bụi quê hương.

Không gian chợt lắng buồn như còn lãng đãng tiếng hát xuất thần vút cao của chị Thu Hà (là một trong ban tam ca Đông Phương cùng với ca sĩ Hồng Vân, Tuyết Hằng của thập niên 60-70):



"Lên xe tiễn anh đi chưa bao giờ buồn thế. Trời mùa đông Paris suốt đời làm chia ly…"



Con bé mười bốn tuổi bổng chỉ lên vầng trăng mười ba hôm đó:



"Mẹ ơi, trăng đang đi theo bác Tuấn kìa. Trăng sáng đẹp quá kìa mẹ…".



Tôi nhìn lên bầu trời cao lồng lộng, vầng trăng đêm tỏa chiếu mầu sáng ngà huyền ảo như đang trải ngàn giòng thơ lấp lánh…

Đứng ngoài sân một lúc với anh chị Trần Nhật Hiền & Kiều Loan, trước khi về, tôi nhìn quanh một lần nữa. Mọi người đã tản mác dần, chị Phương Trâm có lẽ đã về theo xe tang như bao năm nay chị đã hết lòng tận tuỵ với anh. Chị Liên còn đứng trước bãi cỏ nhà thờ. Khi tôi lại gần chào tạm biệt chị cùng nhắc vài lời về người đã ra đi. Ánh mắt chị vẫn là một thoáng nhớ ngẩn ngơ về người chồng đã cách xa chị gần hai mươi năm cuối. Nhưng vẫn còn lại nụ cười lấp lánh yêu thương cùng bàn tay giơ ra để đưa tôi xem chiếc nhẫn cưới ngày nào: "Chiếc nhẫn này chị vẫn đeo trên tay đã năm mươi hai năm rồi em ạ…". Đến lượt tôi lại ngẩn ngơ ngó lên vầng trăng. Hình như trăng cũng đang buông khẽ tiếng thở dài trước chuyện lòng nhân thế…

Xin được giã từ người anh thân mến trong mái nhà văn nghệ, một người thi sĩ đã lãng quên đời trong cõi thi ca bát ngát mộng mơ. Xin đưa tiễn anh theo làn gió chớm heo may của những ngày đầu mùa thu tháng chin, và gởi theo anh những giòng thơ nhỏ tiếc thương người thi sĩ đã dành cho quê hương Hà Nội bao hình ảnh đẹp ngời:















"Hoàng Anh Tuấn rất yêu Hà Nội

anh gởi tình trong những phiến thơ

máu của tim anh ngời ánh mực

muôn đời lấp lánh những mùa thu

mùa thu tóc ngắn… mùa thu trẻ

mùa thu dài hơn… thuở hẹn hò

nếu chẳng nổi trôi vì quốc sự

chắc đời ai cũng đẹp như mơ…

thương anh thác chẳng nằm trong đất

thôi, chúc hồn anh gió chuyển mùa…



Ngọc Thủy



Những mùa thu tới rồi sẽ lại ra đi. Tôi biết lá vàng rơi về cội đất sẽ nuôi dưỡng lại cây cành tiếp tục đâm chồi nẩy lộc để chuyển tiếp mãi những đời xanh cây lá đẹp tươi cho cuộc sống con người.

Xin chào tạm biệt người thi sĩ đã mang đến cho đời Một Chút Mùa Thu óng ả tuyệt vời.



Ngọc Thủy

(tháng chín, mùa thu 2006)







Nguyễn Hữu Viện trình bày





Tùy bút Ngọc Thủy

 
 
 
 


Thơ Paris - Poèmes dédiés à Paris


Thơ Hà Nội - Poèmes dédiés à Hanoi


Thơ vinh danh Người Tù Lương Tâm - Poèmes à l'Honneur des Prisonniers de la Conscience


Thơ Tượng Trưng - Poètes Symbolistes


Thơ Siêu Thực - Poètes surréalistes


Thơ Lãng Mạng - Poètes romantiques


Thơ Hậu Hiện Đại - Poètes Post-Modernistes


Thơ Dấn Thân - Poètes engagés


Thơ Hòa Bình - Poètes pour la Paix


Thơ cho Tự Do - Poètes pour la Liberté


Thơ Lưu Đày - Poètes en exile


NGUYỄN HỮU VIỆN : Ý KIẾN Chính trị Xã hội - Phần 1


Hà Nội Một Thời Trai Chinh Chiến - Tuyển Tập Thơ Nguyễn Mạnh Hùng


Nhật Ký ĐẶNG THÙY TRÂM .. ..


Kỷ niệm Hồng Phố ...


Cuộc đời Bà Việt kiều Mỹ đẹp như một Bài thơ ...


Lễ hội Tình yêu ....(thơ nhạc tiếng Anh & Pháp do NHV tuyển chọn & sáng tác ....)


Tưởng niệm Thi sĩ Hoàng Anh Tuấn - Người Tình Chung Thủy Ngàn Năm của Hà Nội Muôn Thuở ....


Mười Năm Một Nén Hương Tâm (tưởng niệm Nhà Thơ Dân Tộc Phùng Quán)


Một Vòng Hoa cho Nhà Cách mạng Chân chính & Nhà Văn hoá Nhân bản NGUYỄN HỮU ĐANG (1913-2007)


Tưởng Niệm Húy Nhật thứ 5 Lão Tướng Trần Độ


HOÀNG SA - TRƯỜNG SA



Tưởng Niệm các Nhà Dân Chủ Việt Nam


NGUYỄN HỮU VIỆN : Ý KIẾN Chính trị Xã hội - Phần 2


Đoản thi Shakespeare


Thơ Tình cho LARA - Tuyển tập Thơ trong Tiểu thuyết Bác sĩ Zhivago


Les Miserables musical


Thi sĩ Giải Nobel Văn chương




Lãng Tử - Lãng Du - Lãng Nhân


Tuyển Tập Ảnh


Beethoven gửi Người Yêu Bất Tử : "An Die Fern Geliebte - Gởi Người Yêu Trời Viễn Phương"


Blue Ocean - Biển Xanh - Océane Bleue


My Faraway White Dove ...


Chúc Mừng Xuân Kỷ Sửu 2009 HẠNH PHÚC - YÊU ĐỜI ...


Kỷ Niệm Biến Cố THIÊN AN MÔN 20 Năm (1989-2009)


Aung San Suu Kyi : Linh Hồn của Phong Trào Dân Chủ Miến Điện


Trang Tưởng Niệm Những Con Người Khả kính ...và những Cánh Chim Việt lìa Đàn ...


Những bài thơ .....


Dalena : Nữ ca sĩ yêu ca hát Nhạc Việt với tất cả Tình yêu và Đam mê ...


Ca Nhạc Kịch Evita : Xin Đừng Khóc Thương Cho Ta Á Căn Đình !


Anthologie de la Poésie pour François - Poetry Anthology for François


Tuyển tập Thi ca Việt Nam Hiện đại - Anthology of Modern Vietnamese Poetry


Tuyển tập Thi ca Việt Nam Hiện đại - Anthologie de la Poésie Vietnamienne Moderne


Những tình khúc Anh - Pháp - Việt - Tây Ban Nha


Thủ đô Ánh sáng qua Thi ca


Giáo sư Vũ Quốc Thúc


Thơ Yêu Nước LÝ ĐÔNG A


Céline ! ! ! ...


PARIS : chansons + songs


"Hoàng Hôn Thôn Vỹ"


Prix NOBEL : Pablo NERUDA + Gabriel Garcia Marquez


Les plus belles chansons sur MAMAN et PAPA - The most beautiful songs about MOTHER and FATHER


Academy Award for Best Animated Short Film


ROMEO and JULIET - Shakspeare


HANOI, PARIS, LONDON, .... SAIGON, WASHINGTON ... Top songs


My Teachers, My Schools, My Dog and My Friends ....


Les Chansons berceuses pour notre Titi François


Oh ! Paris !


Golden Globe Award for Best Original Song


Academy Award for Best Original Song


La Mode Parisienne - The Paris Fashion


2014 : Bonne chance François ! ...


Ý KIẾN Nguyễn Hữu Viện PHẦN 3


Ý KIẾN Nguyễn Hữu Viện PHẦN 4


Academy Award for Best Original Score - Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất


Ý Kiến NGUYỄN HỮU VIỆN phần 5