Một Vòng Hoa cho Nhà Cách mạng Chân chính & Nhà Văn hoá Nhân bản NGUYỄN HỮU ĐANG (1913-2007) /Phẩm chất con người Nguyễn Hữu Đang


















Phẩm chất con người Nguyễn Hữu Đang
=======================


Trịnh Thanh Sơn





Ông Nguyễn Hữu Đang sinh năm 1913 (Quý Sửu) tại vùng châu thổ Thái Bình, phủ Kiến Xương. Vốn là người năng nổ bẩm sinh, ông đã sớm tiếp nhận được truyền thống yêu nước của cha ông, của dân tộc, đã tích cực tham gia hoạt động cách mạng từ tuổi vị thành niên (1929) và đã nếm mùi tù đế quốc tại quê nhà.



Trải qua một chặng đường dài, lúc bí mật lúc công khai, cho đến Cách mạng tháng Tám thành công năm 1945, ông được trao nhiều nhiệm vụ quan trọng và đã hoàn thành một cách xuất sắc.



Ông là nhà báo, nhà phê bình văn nghệ theo quan điểm nhân văn, tiến bộ, đã từng cộng tác với các bậc đàn anh như Trường Chinh, Trần Huy Liệu… trên các báo tiến bộ và cách mạng như Tin tức, Ngay mới, Thời báo, Đời nay trong phong trào Mặt trận Dân chủ. Ông là cây bút rất sắc bén, được bạn đọc rộng rãi mến mộ. Trong phong trào chống nạn thất học, ông cùng học giả Nguyễn Văn Tố và những người cộng sự khác như Đặng Thai Mai, Võ Nguyên Giáp… tham gia tổ chức, lãnh đạo Hội Truyền bá Quốc ngữ. Ông cũng đã tham gia sáng lập, gây dựng và lãnh đạo Hội Văn hoá Cứu quốc, một tổ chức trí thức yêu nước trong Mặt trận Việt Minh.



Trong bước ngoặt vĩ đại của lịch sử dân tộc, ông Nguyễn Hữu Đang là thành viên của Uỷ ban Giải phóng dân tộc, được bầu ra trong Đại hội Quốc dân Tân Trào. Ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp giao nhiệm vụ Trưởng ban tổ chức Lễ Tuyên ngôn Độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội. Đây là sự kiện lịch sử trọng đại, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.



Sau khi ra tù, ông được hai nhà thơ, hai người em kết nghĩa là Phùng Cung và Phùng Quán hết lòng yêu quý và coi như anh ruột. Tôi có vinh hạnh gặp ông nhiều lần tại nhà anh Phùng Quán bên bờ Hồ Tây, được nghe ông nói, được ngắm ông ăn, và được ông coi như một người em nhỏ tuổi. Nhiều đêm cùng ông ngủ lại trên căn gác gỗ nhà anh Phùng Quán, ông rả rích kể cho tôi nghe bao nhiêu chuyện về văn nghệ nước nhà, từ hồi tôi chưa sinh, nghe hấp dẫn và vô cùng thấm thía.



Năm nay, ông 94 tuổi rồi mà đôi mắt còn tinh tường, giọng nói còn sang sảng, trí óc minh mẫn vô cùng. Dường như ông không quên một điều gì đã từng xảy ra trong cuộc đời sấp ngửa ba đào của ông, cũng như không quên điều gì trong lịch sử dân tộc. Cái phẩm chất của một nhà CÁCH MẠNG, một nhà VĂN HOÁ trong ông thực lớn, thật đáng kinh ngạc và kính trọng.



Có lần, trò chuyện với các nhà thơ Phùng Quán, Phùng Cung, Hoàng Cầm, tôi hỏi các ông đánh giá thế nào về ông Nguyễn Hữu Đang.

Nhà thơ Phùng Quán vuốt râu cười, rồi nói ngay:

"Tôi không nói những phẩm chất, mà nói những tư cách trong con người Nguyễn Hữu Đang. Từ những tư cách ấy gộp lại, sẽ hiện hình nên phẩm chất của một Con Người, con người ấy có tên là Nguyễn Hữu Đang.



Tư cách thứ nhất, Nguyễn Hữu Đang là nhà cách mạng. Ông hoạt động cách mạng từ năm 1929, lúc ấy ông mới 17 tuổi. Rồi cứ thế mà hoạt động, cho đến năm 1958 thì bị bó buộc phải nghỉ hẳn. (Nếu tính thời gian ba lần tù giam chặt và bị quản chế ở sinh quán thì cái thâm niên bất hạnh ấy cả thảy là 34 năm, ba tháng rưỡi!) Cương vị cao nhất mà ông được giữ trong một thời gian ngắn là chức Thứ trưởng Bộ Thông tin Tuyên truyền kiêm Trưởng Ban tổ chức ngày Lễ Độc lập 2-9-1945 [1] ."



Nhà thơ Phùng Cung chậm rãi nói:

"Tư cách thứ hai của ông Nguyễn Hữu Đang là nhà báo. Không kể những tờ báo viết tay được lưu hành trong lớp, trong trường từ năm 1927 ở Thái Bình và những năm 1934, 1935 ở Hà Nội, thì đời làm báo của ông thực sự từ năm 1937. Ông đã lần lượt biên tập, viết bài thường xuyên cho 9 tờ báo đương thời. Ông yêu nghề làm báo đến có thể tai nạn vì nghề, thậm chí có thể sẵn sàng chết vì nghề, xuất phát từ quan điểm "báo chí là quyền lực thứ tư" trong xã hội văn minh và phát triển."



Nhà thơ Hoàng Cầm im lặng từ nãy đến giờ mới lên tiếng:

"Tư cách thứ ba của ông Nguyễn Hữu Đang là một nhà lý luận phê bình văn nghệ. Trước Cách mạng tháng Tám, trên báo Ngày mới, Nguyễn Hữu Đang đã có bài phê bình tập Thơ thơ của Xuân Diệu, Bước đường cùng của Nguyễn Công Hoan (dưới bút danh Nguyễn An Pha) và Làm đĩ của Vũ Trọng Phụng (dưới bút danh Cô Kim Anh). Ông đã tranh luận về thơ, nhất là vai trò và vị trí của Thơ Mới trên tờ Tin văn. Quan điểm của ông không giống Hoài Thanh nhưng cũng không giống Hải Triều. Tất nhiên ông thuộc phái "vị nhân sinh".



Trong giai đoạn văn nghệ mở rộng trong và sau kháng chiến chống Pháp, ông là người đầu tiên viết bài ca ngợi Tản Đà, Tô Ngọc Vân, Vũ Trọng Phụng. Ông đã viết nhiều bài phê bình hội hoạ (ký tên thật trên báo Văn nghệ). Trong những bài báo ấy, Nguyễn Hữu Đang đã trình bày những ý kiến bác bỏ xu hướng văn hoá vô sản tả khuynh ấu trĩ, gọi là "prô-lê-cun" ở Liên Xô. Ông đã khẳng định những quan điểm tán thành khẩu hiệu "trăm hoa đua nở" nổi tiếng ở Trung Quốc một thời.



Tư cách thứ tư của ông là nhà hoạt động xã hội. Từ năm 1938 đến năm 1945, ông là người lãnh đạo chủ yếu của phong trào truyền bá chữ Quốc ngữ, chống nạn thất học. Năm 1944, ông tổ chức và chủ trì Hội nghị Giáo khoa toàn quốc, gồm 700 đại biểu thủ đô và các tỉnh về dự họp. Đầu năm 1945 (Ất Dậu) ông là thành viên của Tổng hội Cứu đói toàn quốc. Ông còn là thành viên Uỷ ban Đời sống mới."



Nhà thơ Phùng Quán sôi nổi kết luận: "Ngoài ra, ông Nguyễn Hữu Đang còn là một nhà hoạt động văn hoá kiệt xuất. Ông là một trong những người sáng lập, gây dựng và lãnh đạo Hội Văn hoá Cứu quốc. Cùng với Nguyễn Đình Thi, ông là đồng tác giả cuốn Một nền văn hoá mới. Năm 1946, ông là Chủ tịch Uỷ ban Vận động Văn hoá trong một mặt trận văn hoá rộng rãi và đã tổ chức Hội nghị Văn hoá toàn quốc lần thứ nhất tại Hà Nội."



Nổi bật trong mọi hoạt động cách mạng và văn hoá với những tư cách nêu trên, Nguyễn Hữu Đang luôn chú trọng và cố gắng khơi gợi những tiềm năng, nhằm gây phong trào, để từ phong trào mà nảy nở những tài năng, xuất hiện những tác phẩm tích cực. Chính vì tận tuỵ với các phong trào và công việc chung, Nguyễn Hữu Đang đã tự hạn chế mình trong việc thực hiện những công trình riêng. Rõ ràng ở ông, xu hướng "vị công vong tư" bao giờ cũng được thể hiện một cách thiết tha, mê mải. Ông là một hiệp sĩ quên mình vì nghĩa lớn, là một người năng động đầy thiện chí, ân cần giúp đỡ các bạn đồng hành với một nhiệt tình vô tư đáng kính trọng!



Tôi còn nhớ, vào khoảng mùa thu năm 1993, mừng ông Nguyễn Hữu Đang thượng thọ - tròn tuổi 80, vợ chồng nhà thơ Phùng Quán cùng anh Phùng Cung tổ chức một "Lễ mừng sống dai" thật rôm rả và vui vẻ. Bạn bè của các ông kéo đến rất đông, toàn những bậc trưởng thượng, những hào kiệt mà chỉ đọc tên lên là lũ con cháu đã "vãi linh hồn"! Trước khi vào tiệc, nhà thơ Phùng Quán trịnh trọng đứng lên, nói với mọi người bằng chất giọng Huế đã pha màu sương gió:



"Thưa các bạn,

Vợ chồng tôi hoan nghênh từ lâu sáng kiến của anh Phùng Cung là cùng nhau tổ chức mừng sống dai cho người anh kết nghĩa thân thương của chúng tôi là cụ Nguyễn Hữu Đang, một con người bình thường, nhờ có cách mạng và bản lĩnh riêng, nên đã đi vào lịch sử! Nhưng vì "cái khó bó cái khôn", chúng tôi chưa có đủ tiền chi phí, mặc dầu vợ tôi sẵn sang đem tất cả món tiền để dành đưa cho Ban Tổ chức vay tạm.



May sao, tôi vừa được lĩnh giải thưởng về cuốn phim Tuổi thơ dữ dội. Thế là trở lực bị đẩy lùi. Và hôm nay, buổi họp mặt thân mật, vui chơi có tình, có nghĩa của chúng ta được diễn ra với ba điều kiện: lòng người tốt, địa điểm tốt, thời tiết tốt!"

Thật đáng ngưỡng mộ phẩm chất con người Nguyễn Hữu Đang. Cùng với Hà Nội - Thăng Long nghìn năm, ông cũng bước vào bách tuế. Mong sao ông vẫn khoẻ mạnh và minh mẫn để chứng kiến đất nước ta bay lên như một con Rồng, điều ông tâm nguyện và phấn đấu suốt cả cuộc đời!



Nào ngờ, hôm nay... Ông đã ra đi! Thương thay một Con Người!



Hà Nội, 9-2-2007



© 2007 talawas





[1]Chính xác thì chức vụ cao nhất của ông Nguyễn Hữu Đang là Bộ trưởng không bộ trong Chính phủ Lâm thời năm 1945.







Trịnh Thanh Sơn

 
 
 
 


Thơ Paris - Poèmes dédiés à Paris


Thơ Hà Nội - Poèmes dédiés à Hanoi


Thơ vinh danh Người Tù Lương Tâm - Poèmes à l'Honneur des Prisonniers de la Conscience


Thơ Tượng Trưng - Poètes Symbolistes


Thơ Siêu Thực - Poètes surréalistes


Thơ Lãng Mạng - Poètes romantiques


Thơ Hậu Hiện Đại - Poètes Post-Modernistes


Thơ Dấn Thân - Poètes engagés


Thơ Hòa Bình - Poètes pour la Paix


Thơ cho Tự Do - Poètes pour la Liberté


Thơ Lưu Đày - Poètes en exile


NGUYỄN HỮU VIỆN : Ý KIẾN Chính trị Xã hội - Phần 1


Hà Nội Một Thời Trai Chinh Chiến - Tuyển Tập Thơ Nguyễn Mạnh Hùng


Nhật Ký ĐẶNG THÙY TRÂM .. ..


Kỷ niệm Hồng Phố ...


Cuộc đời Bà Việt kiều Mỹ đẹp như một Bài thơ ...


Lễ hội Tình yêu ....(thơ nhạc tiếng Anh & Pháp do NHV tuyển chọn & sáng tác ....)


Tưởng niệm Thi sĩ Hoàng Anh Tuấn - Người Tình Chung Thủy Ngàn Năm của Hà Nội Muôn Thuở ....


Mười Năm Một Nén Hương Tâm (tưởng niệm Nhà Thơ Dân Tộc Phùng Quán)


Một Vòng Hoa cho Nhà Cách mạng Chân chính & Nhà Văn hoá Nhân bản NGUYỄN HỮU ĐANG (1913-2007)


Tưởng Niệm Húy Nhật thứ 5 Lão Tướng Trần Độ


HOÀNG SA - TRƯỜNG SA



Tưởng Niệm các Nhà Dân Chủ Việt Nam


NGUYỄN HỮU VIỆN : Ý KIẾN Chính trị Xã hội - Phần 2


Đoản thi Shakespeare


Thơ Tình cho LARA - Tuyển tập Thơ trong Tiểu thuyết Bác sĩ Zhivago


Les Miserables musical


Thi sĩ Giải Nobel Văn chương




Lãng Tử - Lãng Du - Lãng Nhân


Tuyển Tập Ảnh


Beethoven gửi Người Yêu Bất Tử : "An Die Fern Geliebte - Gởi Người Yêu Trời Viễn Phương"


Blue Ocean - Biển Xanh - Océane Bleue


My Faraway White Dove ...


Chúc Mừng Xuân Kỷ Sửu 2009 HẠNH PHÚC - YÊU ĐỜI ...


Kỷ Niệm Biến Cố THIÊN AN MÔN 20 Năm (1989-2009)


Aung San Suu Kyi : Linh Hồn của Phong Trào Dân Chủ Miến Điện


Trang Tưởng Niệm Những Con Người Khả kính ...và những Cánh Chim Việt lìa Đàn ...


Những bài thơ .....


Dalena : Nữ ca sĩ yêu ca hát Nhạc Việt với tất cả Tình yêu và Đam mê ...


Ca Nhạc Kịch Evita : Xin Đừng Khóc Thương Cho Ta Á Căn Đình !


Anthologie de la Poésie pour François - Poetry Anthology for François


Tuyển tập Thi ca Việt Nam Hiện đại - Anthology of Modern Vietnamese Poetry


Tuyển tập Thi ca Việt Nam Hiện đại - Anthologie de la Poésie Vietnamienne Moderne


Những tình khúc Anh - Pháp - Việt - Tây Ban Nha


Thủ đô Ánh sáng qua Thi ca


Giáo sư Vũ Quốc Thúc


Thơ Yêu Nước LÝ ĐÔNG A


Céline ! ! ! ...


PARIS : chansons + songs


"Hoàng Hôn Thôn Vỹ"


Prix NOBEL : Pablo NERUDA + Gabriel Garcia Marquez


Les plus belles chansons pour MAMAN et PAPA - The most beautiful songs for MOTHER and FATHER


Academy Award for Best Animated Short Film


ROMEO and JULIET - Shakspeare


HANOI, PARIS, LONDON, .... SAIGON, WASHINGTON ... Top songs


My Teachers, My Schools, My Dog and My Friends ....


Les Chansons berceuses pour notre Titi François


Oh ! Paris !


Golden Globe Award for Best Original Song


Academy Award for Best Original Song


La Mode Parisienne - The Paris Fashion


2014 : Bonne chance François ! ...


Ý KIẾN Nguyễn Hữu Viện PHẦN 3


Ý KIẾN Nguyễn Hữu Viện PHẦN 4


Academy Award for Best Original Score - Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất


Ý Kiến NGUYỄN HỮU VIỆN phần 5


The Velours and Orange Revolutions


John McCain